Lifestyle

Diafragma; wat is het en wat kun je ermee?

22 juni 2018

Als je op Google ‘fotografie’ intypt wordt er uitgelegd dat fotograferen eigenlijk het schrijven met licht is. Het is afgeleid uit het Grieks en betekent niet veel meer dan, met behulp van licht en andere vormen van straling, het vastleggen van voorwerpen en verschijnselen op radiatie- of stralingsgevoelig materiaal. Bij het fotograferen zijn drie elementen belangrijk; diafragma, ISO en sluitertijd. In 2015 deed ik een fotografiecursus en kocht ik mijn eerste systeemcamera. Tijdens de cursus kwamen al gauw de drie belangrijke onderdelen aan bod. Een van de drie onderdelen van ‘de belichtingsdriehoek’ is het diafragma. In deze blog vertel ik hier meer over.

Diafragma

Het diafragma is een onderdeel in het objectief (de lens) van de camera. Het diafragma vormt een cirkelvormige opening en de grootte van deze opening bepaalt hoeveel licht de film of de digitale sensor krijgt. Daardoor kun je een foto maken. De werking van het diafragma kun je vergelijken met de pupil van je oog. Als je in een donkere ruimte bent is de pupil groter; er moet meer licht binnen komen wil je wat zien. Ben je in een lichte ruimte dan wordt je pupil kleiner, er hoeft minder licht binnen te komen om te kunnen verwerken wat je ziet.

Scherptediepte

Het diafragma bepaald dus de hoeveelheid licht die op de sensor valt. Toen ik dit voor het eerst hoorde/las ging er echter nog niet echt een belletje rinkelen, wat heb je nou aan dat diafragma? Nu komt het leuke, met het diafragma kun je de scherptediepte bepalen. Door te spelen met de scherptediepte krijg je een hele onscherpe of juist scherpe achtergrond. Kijk dat is veel interessanter! Op onderstaande foto kun je het verschil goed zien tussen een groot diafragma (f/2,8) en een klein diafragma (f/16).

Groot diafragma (laag getal)

Bij een groot diafragma (aangeduid met een laag getal) valt er dus veel licht op de sensor en krijg je een onscherpe achtergrond. Als je op deze wijze fotografeert springt het onderwerp uit de foto en zal de ‘kijker’ snel naar het onderwerp getrokken worden. Je geeft zo dus extra aandacht aan het onderwerp van de foto. Hoe groot het effect is, ligt aan de lens (ookwel het objectief genoemd) die je gebruikt. Het is met een groot diafragma extra belangrijk waarop je focust. Het deel dat onscherp is wordt bepaald door de plek waarop je scherp stelt. Over het algemeen geldt de regel: hoe lager het f-getal en dus hoe groter de opening, hoe duurder de lens is.

Klein diafragma (hoog getal)

Bij een kleiner diafragma (aangeduid met een hoog getal) valt er weinig licht op de sensor en neemt de scherptediepte toe. Dit zorgt ervoor dat alles op de foto scherp is, dat is bijvoorbeeld handig bij groepsfoto’s of landschapsfotografie. Omdat er door de kleine opening maar weinig licht valt op de film of lens neemt ook de sluitertijd toe, hier in een andere blog meer over. De lens moet het licht langer op de sensor laten vallen om de foto genoeg te belichten.

Diafragma-modus

Omdat je als beginnend fotograaf nog niet direct alles van de belichtingsdriehoek onder de knie hebt is er op veel camera’s een diafragma-modus te vinden. Door deze functie in te schakelen kun je een f-waarde instellen waarbij de camera zorgt voor de juiste sluitertijd (zodat je foto niet onderbelicht = te donker, of overbelicht = te licht is). Wil je de achtergrond onscherp hebben, kies dan voor een getal kleiner dan f/5.6 of als je alles scherp wilt, kies dan voor waarden vanaf f/8-10. Een lage waarde heeft vooral veel effect als je vol inzoomt.

Het diafragma is één van de elementen van de belichtingsdriehoek. In het volgende artikel leg ik uit wat ISO is, en waar je dit voor gebruikt.

Fotografeer jij graag?

  • Reply
    Irma
    24 juni 2018 at 14:27

    Wow, top uitleg! Super helder 🙂 Ik ga er eens mee experimenteren.

    • Reply
      Esmeralda
      26 juni 2018 at 14:58

      Graag gedaan! En veel plezier met alles uitproberen. Gaat je vast lukken!

Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Instagram

Instagram has returned invalid data.

Follow Me!